Θυμός και Κατάθλιψη στην Παιδική και Εφηβική Ηλικία
Συναισθηματικές Διαταραχές:
ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ
Συναισθηματικές
Οι συναισθηματικές διαταραχές, όπως ο θυμός και η κατάθλιψη, δεν αφορούν αποκλειστικά τους ενήλικες. Εμφανίζονται ήδη από την παιδική και εφηβική ηλικία, επηρεάζοντας την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη και την προσαρμοστικότητα των παιδιών στο σχολικό και οικογενειακό περιβάλλον. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι καίρια, καθώς τα συμπτώματα συχνά εκδηλώνονται διαφορετικά σε σχέση με τους ενήλικες.
Ο θυμός σε παιδιά και εφήβους μπορεί να εκφραστεί με ξεσπάσματα, προκλητική συμπεριφορά, δυσκολία στον αυτοέλεγχο και συχνές συγκρούσεις με συνομηλίκους ή γονείς. Στην εφηβεία, η έντονη επιθυμία για αυτονομία και η αυξημένη συναισθηματική ευαισθησία συχνά εντείνουν τα ξεσπάσματα θυμού. Παθολογικές μορφές θυμού συνδέονται με διαταραχή εναντιωματικής προκλητικής συμπεριφοράς ή με διαταραχή διαγωγής, και ενδέχεται να προμηνύουν δυσκολίες στην ενήλικη ζωή, εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
Η κατάθλιψη στα παιδιά συχνά εκδηλώνεται με σωματικά συμπτώματα (π.χ. κεφαλαλγίες, επιγαστραλγίες, ), ευερεθιστότητα και μειωμένη σχολική επίδοση, παρά με έκδηλη θλίψη. Στους εφήβους, η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί ως απόσυρση από κοινωνικές δραστηριότητες, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αίσθημα ανεπάρκειας και σε σοβαρότερες περιπτώσεις, αυτοκαταστροφικές σκέψεις ή συμπεριφορές.
Η διαφοροδιάγνωση από «φυσιολογικές» συναισθηματικές μεταπτώσεις της εφηβείας είναι απαιτητική αλλά ουσιώδης.
Παρεμβάσεις και συναισθηματική υποστήριξη : με στόχο την αναγνώριση των δυσφορικών συναισθημάτων
Συμβουλευτική γονέων: εκπαίδευση σε θετικές πρακτικές διαπαιδαγώγησης, ενίσχυση της επικοινωνίας και της συναισθηματικής ασφάλειας.
Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) : στοχεύοντας στην αποτελεσματική διαχείριση του θυμού όσο και στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης.
Δικτύωση υποστήριξης: πρακτικές για συνεργασία σχολείου, οικογένειας για ολιστική προσέγγιση.
Σε κάθε περίπτωση ο θυμός και η κατάθλιψη στην παιδική και εφηβική ηλικία αποτελούν σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές που δεν πρέπει να υποτιμώνται ως «φυσιολογικές φάσεις». Η έγκαιρη παρέμβαση όχι μόνο προλαμβάνει την παγίωση δυσλειτουργικών προτύπων αλλά και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα, διευκολύνοντας την υγιή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη.
“ Γίνε ο άνθρωπος που.. θέλεις να είσαι”